Waarom je tijdens de feestdagen ineens weer het kind van vroeger wordt

Waarom je tijdens de feestdagen ineens weer het kind van vroeger wordt

Je hebt je voorgenomen het dit jaar anders te doen. Niet alles organiseren. Niet reageren op die ene opmerking. Op tijd naar huis gaan. Maar zodra de familie bij elkaar is, lijkt je volwassen helderheid te verdwijnen.

Je past je aan, wordt kortaf, gaat extra zorgen of voelt je plotseling klein. Hoe kan het dat oude reacties zo snel terugkeren?

Je familie kent meer versies van jou

In je dagelijks leven kennen mensen je als professional, partner, ouder, ondernemer of vriend. Je familie kent ook degene die je vroeger was. Het stille kind, de verantwoordelijke oudste, de grappenmaker, de rebel of degene om wie altijd zorgen waren.

Wanneer de oorspronkelijke groep weer samenkomt, worden niet alleen herinneringen geactiveerd. Ook oude verwachtingen en verhoudingen kunnen voelbaar worden.

Rollen hielpen het systeem

Een gezin zoekt, net als ieder systeem, naar evenwicht. Wanneer er spanning, verlies of overbelasting is, nemen gezinsleden vaak onbewust rollen op zich.

De één zorgt voor luchtigheid. De ander presteert en veroorzaakt geen problemen. Iemand wordt de bemiddelaar en een ander trekt zich terug. Die rollen ontstaan meestal niet uit onwil, maar als aanpassing aan wat het systeem nodig lijkt te hebben.

Later kan de rol blijven bestaan, ook als de oorspronkelijke noodzaak verdwenen is.

Je lichaam reageert sneller dan je hoofd

Je kunt rationeel weten dat je moeder jouw keuzes niet hoeft goed te keuren. Toch kan één blik genoeg zijn om te gaan uitleggen of verdedigen.

Dat komt doordat oude patronen niet alleen in gedachten bestaan. Je zenuwstelsel herkent toon, houding en sfeer. Voordat je bewust hebt besloten hoe je wilt reageren, staat je lichaam al klaar voor de bekende rol.

Dat is geen zwakte. Het laat zien hoe vaak die route eerder is gebruikt.

De feestdagen vergroten verwachtingen

Rond de feestdagen bestaan veel beelden over gezelligheid, verbondenheid en hoe familie ‘hoort’ te zijn. Wanneer de werkelijkheid anders is, kan dat extra pijn of druk geven.

Je wilt niemand teleurstellen. Houdt rekening met gescheiden families, kinderen, schoonfamilie en tradities. Misschien probeer je een perfecte dag te creëren om te voorkomen dat oude spanning zichtbaar wordt.

Juist die poging kan ervoor zorgen dat jij jezelf opnieuw verlaat.

Wat kan een opstelling laten zien?

In een familieopstelling kan zichtbaar worden welke positie jij automatisch inneemt. Naar wie gaat je aandacht? Wie probeer je tevreden te houden? Naast wie durf je niet werkelijk te gaan staan? En wat gebeurt er wanneer jij als volwassene op jouw eigen plek blijft?

Het doel is niet je familie te veranderen of afstand te nemen. De beweging kan veel subtieler zijn: aanwezig blijven zonder opnieuw de oude taak op je te nemen.

Voorbereiden zonder alles te beheersen

Vraag jezelf voor een familiebijeenkomst af:

•     Welke rol neem ik meestal in?

•     Wat kost die rol mij?

•     Wat zou één kleine volwassen keuze zijn?

Misschien is dat niet overal op reageren. Hulp vragen. Een onderwerp laten liggen. Of op tijd vertrekken zonder een lange verdediging.

Verbonden blijven zonder jezelf kwijt te raken

Volwassen aanwezig zijn betekent niet dat je nergens meer door wordt geraakt. Het betekent dat je kunt merken dat wat er gebeurd oud is, nog voordat je automatisch handelt.

Je familie hoeft jouw ontwikkeling niet volledig te begrijpen voordat jij een andere keuze mag maken. En jij hoeft hen niet af te wijzen om jezelf serieus te nemen.

Dat is misschien wel de meest waardevolle beweging voor de feestdagen: niet terugkeren als het kind dat alles moet oplossen, maar als de volwassene die verbonden kan blijven zonder zichzelf te verlaten.

Wil je een oude familierol onderzoeken? Tijdens een Familie Opstellingen Avond kan letterlijk zichtbaar worden waar jij staat en welke beweging meer rust geeft.